Waar blijft die sneeuw nou?

We betrappen onszelf er elk jaar op. Zodra de bladeren in Nederland beginnen te vallen, openen we vaker de webcams dan goed voor ons is. En elk jaar in september zien we hetzelfde: groene hellingen, grijze gletsjers en een zon die doet alsof het juli is.

Dit jaar is niet anders. Volgens GeoSphere Austria is het vandaag op 2.000 meter in de Westalpen tussen de 10 en 19 graden. In de noordelijke Oostenrijkse Alpen valt vandaag wel wat sneeuw boven ongeveer 2.000 meter, maar vanaf vrijdag neemt een hogedrukgebied het over en klimmen de temperaturen weer naar nazomerwaarden. Die dunne laag houdt het dus niet lang vol.

En toch gaan de liften draaien

Het gekke is: terwijl het warm is, begint het seizoen gewoon. De Schnalstaler Gletscher in Zuid-Tirol ging zaterdag 19 september al open, vooral voor trainende skiteams. De Pitztaler Gletscher volgt op zaterdag 26 september en in Fins Lapland opent Levi op vrijdag 2 oktober.

Alleen: dat gebeurt niet met sneeuw van dit jaar. Op de gletsjers skie je op wat er van vorige winter over is, en op sneeuw die in het voorjaar op een hoop is geschoven en de zomer onder dekens heeft doorgebracht. Hoe dat werkt, lees je in ons stuk over snowfarming. De verse sneeuw van 2026/2027 moet nog vallen.

Wat de geschiedenis zegt

Daar is niets vreemds aan. In 1968 zette de Zwitserse klimatoloog Gian Gensler voor de Zwitserse Alpenclub op een rij wanneer de blijvende sneeuwlaag gemiddeld begint. Op 2.500 meter was dat rond half oktober. Op 2.000 meter eind oktober tot half november, afhankelijk van de regio. Op 1.700 meter in november, en op 1.400 meter half november tot begin december.

Gensler zag ook dat de eerste sneeuw op 2.000 meter gemiddeld al rond half september valt. Maar dat is precies de sneeuw die weer verdwijnt. Het verschil tussen de eerste sneeuw en de sneeuw die blijft liggen, is op die hoogte al snel zes weken.

Eerlijk is eerlijk: die cijfers zijn oud. Het klimaatportaal van GeoSphere Austria schrijft dat de sneeuw tegenwoordig later invalt en eerder verdwijnt. Tel er dus gerust een paar weken bij op. Maar dan nog blijft de conclusie staan: eind september zonder blijvende sneeuw is niet afwijkend. Het is normaal.

Hoe hoger, hoe stabieler

Het meest geruststellende cijfer komt van het Weissfluhjoch boven Davos. Daar meet het Zwitserse sneeuwinstituut SLF al sinds de herfst van 1936 elke dag de sneeuw, de langste reeks op die hoogte in de Alpen. Onderzoekers Christoph Marty en Roland Meister vonden in die reeks geen verandering in de sneeuw midden in de winter. De afname zit in het voorjaar, als de sneeuw eerder smelt.

GeoSphere zegt voor Oostenrijk iets vergelijkbaars: in de hoogste ligging blijven de winterse omstandigheden ongeveer zoals we ze nu kennen. Onder de 1.500 tot 2.000 meter wordt het krapper. Wie in januari of februari op hoogte gaat skiën, heeft daar weinig aan te merken.

Wat een warme september zegt

Niets. Niet over hoeveel sneeuw er komt, en niet over wanneer. GeoSphere wijst er zelf op dat de verschillen van jaar tot jaar zo groot zijn dat ze een langetermijntrend makkelijk overschaduwen. Wie in september roept dat de winter gaat mislukken, of juist dat het een topwinter wordt, kijkt in de koffiedik.

De sneeuw komt

Dus nee, je hoeft je nog geen zorgen te maken. De sneeuw komt, zoals hij elk jaar komt: eerst een paar keer een wit laagje dat weer wegsmelt, dan in de loop van oktober en november voorgoed op de hoogste hellingen, en daarna steeds lager.

Hoeveel het er deze winter worden, weet niemand. Maar tegen de tijd dat jij je ski's in de auto legt, ligt er sneeuw. Tot die tijd houden wij de webcams in de gaten, dan hoef jij dat niet te doen.